Historia parafii

Dnia 16 grudnia 1916 r. na zebraniu mieszkańców osady Białogon oraz przyległych wsi, podjęto uchwałę o utworzeniu parafii. Protokół z tego spotkania przesłano do Kurii Kieleckiej, gdzie uzyskał pozytywną akceptację Biskupa. Pozwoliło to na powołanie Komitetu Budowy Kościoła, którego przewodniczącym został dzierżawca Fabryki „Białogon” – Leon Skibiński. Ponadto skład komitetu uzupełnili pracownicy fabryki, rolnicy i rzemieślnicy.

Projekt kościoła w stylu zakopiańskim, autorstwa Mikołaja Galasa pochodzącego z Żywca, został zaakceptowany przez wszystkie instytucje. W 1916 r. na placu gromadzkim rozpoczęto budowę kościoła, którą zakończono w 1918 r.

Wykonawcami byli miejscowi rzemieślnicy, przy dużym wsparciu fabryki zarówno finansowym, technicznym, czy też związanym z bezpośrednim nadzorem budowlanym sprawowanym przez inżyniera z fabryki. Materiały użyte do budowy pochodziły w większości z zasobów lokalnych. Drewniana, jednonawowa z bocznymi pomieszczeniami świątynia zbudowana jest na planie krzyża w układzie południe-północ. Z lewej strony nawy znajduje się kaplica Matki Bożej Częstochowskiej, a prawej zakrystia z przedsionkiem i bocznym wejściem do kościoła.

Nad kruchtą znajduje się chór, a w wieży główne zawieszono dzwon z fabryki, natomiast w wieżyczce nad ołtarzem sygnaturkę. W ołtarzu zawieszono olejny obraz pt.: Przemienienie Pańskie, obok stanęły dwie kolumny pokryte bordowym pluszem. Prezbiterium było oddzielone balustradą od nawy głównej. Elektryczne oświetlenie kościoła podłączono do fabryki.

Dnia 17 grudnia 1918 r. biskup kielecki Augustyn Łosiński erygował parafię Przemienienia Pańskiego w Kielcach – Białogonie, do której należały: Białogon, Szczukowskie Górki, Szczukowice, Janów, Dobromyśl, Nałęczów, Pietraszki, Posłowice, Słowik, Władysławowo, Zalesie I i Zalesie II. Proboszczem został ks. Paweł Wołoszyn, który zamieszkał w domu fabrycznym.

W latach 1928-1930 na wykupionym placu o powierzchni 1 morgi i 36 prętów przy ul. Kolonia wybudowano plebanię wraz z budynkami gospodarczymi. Składka na budowę wynosiła 24 złote od rodziny. Uchwała włościan Białogona z dnia 3 kwietnia 1916 r. przydzieliła obszar o powierzchni 4 morgi (2,3 ha) na parafialny cmentarz.

W 10 rocznicę odzyskania niepodległości pracownicy fabryki „Białogon” w południowo-zachodniej części placu kościelnego postawili figurkę Matki Bożej, przy której odbywały się nabożeństwa majowe.

W latach 1920-1930 uzupełniono wyposażenie kościoła w sprzęt i szaty liturgiczne oraz wykonano nowe ławki.

Z biegiem lat, wraz z rozrostem parafii, mieszkańcy poszczególnych miejscowości należących do parafii postanowili budować swoje kościoły i tak powstawały nowe parafii, m.in. w Słowiku (1938 r.), Posłowicach (1944) czy Szczukowicach (2000 r.).

W okresie okupacji kościół był ostoją patriotyzmu. Ówczesny proboszcz ks. kanonik Mieczysław Połoska we właściwy sposób przypomninał o Świętach Narodowych: 3 maja, czy 11 listopada, a po Powstaniu Warszawskim powstańcy znaleźli schronienie w budynku na Pietraszkach. W 1944 r. ks. Połoska zamówił nowy ołtarz, ambonkę i konfesjonał, które zainstalowano w latach 1945-1946.

Z okazji Jubileuszu 1000-lecia Chrztu Polski ówczesny proboszcz ks. Franciszek Sieradzki zamówił w 1958 r. dwa dzwony, które w 1960 r. zawieszono w nowej dzwonnicy. Nowe dzwony otrzymały imiona „Maryja – Królowa Polski” i „Barbara” – patronka górników i hutników, a zdjęty z wieży kościoła dzwon posiada imię „Aleksander car”.

Dnia 13 grudnia 1971 r. ks. Zdzisław Bartosz zwrócił się do Kurii z wnioskiem w sprawie budowy murowanego kościoła w parafii Białogon. Również następny proboszcz ks. Stanisław Surma w roku 1981 ponowił ten wniosek. Dużo było korespondencji na ten temat pomiędzy poszczególnymi instytucjami. W wyniku tych działań decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 14 kwietnia 1993 r. zespół kościoła parafialnego Białogon wpisano do rejestru zabytków sakralnych.

W latach 1980-1981 przeprowadzono remonty konserwacyjne, w tym wymieniono drewnianą podłogę na mozaikę marmurową, a w 1974 r. na placu przy kościelnym wybudowano ołtarz polowy.

Drewniany kościół wymagał stałej kosztowej konserwacji. Zakres wykonania kompleksowego remontu wg ekspertyzy budowlanej przekraczał finansowe możliwości parafii. Konieczność budowy nowego kościoła ponowił kolejny proboszcz ks. Stanisław Kapica w 1998 r. Korespondencja między zainteresowanymi stronami nie przyniosła pozytywnych rezultatów. Dopiero pismo biskupa Kazimierza Ryczana z dnia 25 października 2000 r. skierowane do Generalnego Konserwatora Zabytków w Warszawie o rozstrzygnięcie spornych opinii, co w konsekwencji zaowocowało wydaniem pozwolenia na budowę nowego kościoła w 2005 r. Nowy kościół został konsekrowany 22 września 2013 r.