8 lipca 1925 roku Marta poślubiła Aleksandra

Marta Reszczyńska urodziła się 29 lipca 1905 roku w Warszawie. Jej ojciec, Ignacy Zaremba, był wołyńskim ziemianinem, a matka, Janina z Szuksztów, pracowała jako nauczycielka. Z pierwszego małżeństwa rodzicielka miała również syna Tadeusza Kajetana (ur. 1908). Kolejne małżeństwo w obrządku ewangelickim matka poetki zawarła ze Stanisławem Stypińskim, który był ojcem późniejszego drugiego męża samej pisarki – Bohdana Stypińskiego. Janina i Stanisław Stypińscy doczekali się córki – Halszki – przyrodniej siostry autorki Drobiazgów. Marta Zaremba wraz z matką, ojczymem i rodzeństwem wyjechała w 1916 roku do Petersburga, gdzie Stanisław Stypiński otrzymał pracę i mieszkanie. Wybuch rewolucji bolszewickiej zmusił rodzinę do ucieczki – przez Finlandię dotarli do Polski i zamieszkali w Warszawie przy ul. Złotej 5. Poetka ukończyła gimnazjum Janiny Tymińskiej przy ul. Traugutta 6 i podjęła studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim, które przerwała po pierwszym semestrze. 8 lipca 1925 roku przyszła poetka wyszła za mąż za Aleksandra Reszczyńskiego. Małżeństwo przeniosło się do Wilna, gdzie Aleksander Reszczyński został Komendantem Policji miasta Wilno. Tamże, 5 stycznia 1928 roku, na świat przyszło jedyne dziecko poetki – córka Hanna. Wraz z mężem rodzina przenosiła się kolejno do Lwowa, Krakowa, Poznania i do Lublina, gdzie zastała ich wojna. Reszczyński dostał się do niemieckiej niewoli we wrześniu 1939 roku, jednak zdołał uciec z transportu jeńców i powrócić do rodziny. Zmuszony przez okupanta, powrócił do służby w policji i został mianowany Komendantem Policji miasta Warszawy. Okres okupacji niemieckiej Marta Reszczyńska przeżyła w stolicy i brała aktywny udział w konspiracyjnym życiu literackim. W nocy z 4 na 5 marca 1943 roku Aleksander Reszczyński zginął we własnym mieszkaniu w Warszawie w wyniku zamachu przeprowadzonego przez Grupę Specjalną Sztabu Głównego Gwardii Ludowej. W chwili ataku w domu przebywały żona Marta i córka Hanna. Przez wiele lat Reszczyński był oskarżany o zdradę i kolaborację. Dopiero w 1977 roku polska komisja działająca w Londynie orzekła, że żaden z Sądów Specjalnych Polski Podziemnej nie wydał na niego wyroku śmierci, a sam Reszczyński był zasłużonym współpracownikiem Kontrwywiadu Armii Krajowej. Powstanie warszawskie przeżyła poetka w piwnicach domu na Żoliborzu, gdzie opiekowała się matką i oczekiwała na wiadomości od biorącej udział w powstańczych walkach córki. Po upadku powstaniu warszawskiego poetka została wywieziona do obozu w Pruszkowie, a stamtąd udało jej zbiec i dotrzeć do Zakopanego, gdzie zamieszkała w pensjonacie „Hotel Warszawski”. W 1945 roku przeniosła się do Bytomia, skąd mogła dojeżdżać do więzienia w Katowicach, w którym przebywała jej córka oskarżona o usiłowanie zabójstwa Kazimierza Farbera – oficera Urzędu Bezpieczeństwa. Sąd skazał córkę na śmierć (wyrok został zmieniony na karę więzienia, po roku wyszła na wolność). W tym czasie poetka pracowała w Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik” i świetlicy szkoły górniczej, prowadząc zespół słowno-muzyczny propagującym na Śląsku czytelnictwo literatury polskiej. Utrzymywała także kontrakt z rozgłośnią Polskiego Radia w Katowicach, dla którego pisała słuchowiska. W 1957 roku poetka dostała paszport i wyjechała wraz z matką do Szkocji, by po osiemnastu latach rozłąki zobaczyć swoją przyrodnią siostrę Halszkę, która przeżyła Syberię i zamieszkała w Aberdeen. W Szkocji spotkała przyjaciela z dzieciństwa Bohdana Stypińskiego i po czternastu latach wdowieństwa ponownie wyszła za mąż 1 lutego 1958 roku. Ślub odbył się w Londynie, a Stypińscy zamieszkali w niewielkim domu w dzielnicy Southfield, które z czasem zamienili na mieszkanie w dzielnicy Ealing Brodway przy ulicy Saint Leonard’s Road. Mąż Bohdan zmarł 5 stycznia 1978 roku. Reszczyńska-Stypińska początkowo pracowała w rozlewni wina, w kuchni, w restauracji, jako sprzątaczka, pokojówka i kelnerka, a z czasem powróciła do aktywności literackiej. Zmarła 24 sierpnia 1995 roku w Bournemouth.
Marta Reszczyńska-Stypińska zaczęła tworzyć wiersze już we wczesnym dzieciństwie. Jej debiut miał miejsce w 1928 roku w „Kurierze Wileńskim” – ukazał się tam wiersz Refleksje jesienne. Po opuszczeniu Wilna ogłaszała drukiem swoje utwory w różnych czasopismach, m.in. w „Ilustrowanym Kurierze Codziennym”, „Kurierze Literacko-Naukowym”, „Dzienniku Poznańskim” i „Ilustracji Polskiej” – rozproszone wiersze weszły w skład późniejszych zbiorów poetyckich. Ponadto pisała także teksty dla dzieci publikowane w „Płomyczku”. Jej pierwszy zbiór poezji, Drobiazgi, ukazał się w 1928 roku, a kolejny, Echa i cienie, w 1933 roku. W 1938 roku Marta Stypińska zadebiutowała także jako prozaik, publikując nowelę Światło nad wodą w toruńskiej „Tece Pomorskiej”. W czasie wojny kontynuowała twórczość, publikując w antologiach konspiracyjnych. Jej utwory pisane podczas okupacji Warszawy uznano za zaginione, jednak zostały odnalezione po wojnie. Po procesie karnym córki jej wiersze zostały objęte zakazem druku i nie mogły być publikowane w Polsce. Dopiero w 1951 roku Stypińska napisała scenariusz zrealizowanego filmu oświatowego zachęcającego dzieci do mycia rąk (reż. J. Nasfeter). W Anglii powróciła do pracy twórczej wydając wiersze i współredagując wybór Legend i opowiadań historycznych dla Polskiej Macierzy Szkolnej w Londynie (1966). Jej pierwszy tom na obczyźnie, Czas głodu, ukazał się w 1965 roku. Kolejne to m.in. Słowo i milczenie (1978), Kruche minuty (1983), Obczyzna (1987) oraz tom opowiadań Nadzieja – matka cierpliwych (1980). W 1985 roku opublikowała odtworzone z pamięci i dokumentów przeszłości utwory okupacyjne w tomie Wiersze ocalone. W 1988 roku ukazał się zbiór Bajeczki, fraszki i inne faramuszki, zawierający wiersze dla dzieci, oraz jej ostatni tom poezji – Śmierć Euterpe. Poza poezją, napisała również niepublikowane utwory dramatyczne dla dorosłych, takie jak Dziesięciu sprawiedliwych, Happy End, Jutro będzie pogoda, Ofelia i Spotkanie, a także liczne sztuki teatralne dla najmłodszych, które były wystawiane w londyńskim Teatrze „Syrena”. Na emigracji, w latach 1960 – 1972, publikowała swoje utwory na łamach londyńskich „Wiadomości”.

Tekst za: polskiepisarkiemigracyjne.pl